Lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn

Là một lễ hội được tổ chức hàng năm sau khi thu hoạch mùa màng xong. Ngày tổ chức nhảy lửa trước kia không cố định mà tùy vào từng dòng họ, mỗi họ tự chọn lấy một ngày trong khoảng thời gian từ giữa tháng 10 âm lịch đến tết Nguyên Đán để tổ chức, hiện nay lễ hội được thống nhất tổ chức với quy mô lớn có sự tham gia của  cả cộng đồng vào ngày 16/ 10 (âm lịch). Bước vào lễ hội, sau khi thầy cúng đọc bài cúng thần linh, những thanh niên Pà Thẻn như được tiếp thêm sức mạnh và lòng quả cảm đầy thần bí, họ lao vào nhảy múa trên đống than hồng bằng đôi chân trần. Đây là một lễ hội độc đáo, mang đậm nét huyền bí, hoang sơ hiện vẫn bảo lưu được tính truyền thống vốn có của nó.

Trước kia, theo truyền thống nhảy lửa chỉ là phần hội của nghi lễ truyền nghề thầy cúng - Một nghi lễ được tổ chức để các thầy cúng nhận học trò và truyền dạy các kiến thức để trở thành một thầy cúng cho thế hệ sau. Theo tiếng Pà Thẻn lễ truyền nghề được gọi là: Póc Quơ, hội nhảy lửa gọi là: Po dinh họn a tờ. Những năm gần đây không chỉ riêng cộng đồng người Pà Thẻn tham gia lễ hội này mà vào mỗi dịp tổ chức có rất đông bà con các dân tộc khác sinh sống trong vùng cũng như du khách từ khắp nơi cũng đến dự. Hiện nay, lễ hội này được biết đến rộng rãi với tên gọi lễ hội nhảy lửa hay còn gọi là lễ hội cầu lửa của dân tộc Pà Thẻn. Thông thường lễ hội này chỉ diễn ra vào dịp tổ chức lễ nhận học trò và truyền nghề thầy cúng, trước kia chỉ tổ chức vào các dịp khai giảng lớp  nhưng hiện nay cũng có khi được tổ chức vào các dịp lễ tết.

Theo các cụ cao tuổi kể lại ngày xưa người Pà Thẻn sinh sống trên vùng núi cao cuộc sống du canh du cư, chủ yếu là phát nương làm rẫy. Trong một năm làm việc vất vả đến tháng mười âm lịch khi mùa màng đã thu hoạch xong. Lúc nhàn dỗi các thầy cúng tụ tập họp bàn và thống nhất lấy ngày 16 tháng 10 âm lịch đến ngày 15 tháng riêng âm lịch hàng năm là ngày khai hội mở lớp học truyền nghề thầy cúng cho con cháu để nối nghiệp sau này. Và từ ngày đó cũng là thời gian tổ chức nhảy lửa. Sau khi xin phép tổ tiên cho được mở lớp truyền nghề thầy cúng xong thì sẽ tổ chức lễ nhảy lửa, thầy cúng sẽ là người cúng gọi ma trời về nhập vào các học trò của mình, những người học trò đó sẽ là những người trực tiếp tham gia nhảy lửa.